Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας

Επιστροφή στην Κεντρική σελίδα

Μελέτες στη Γένεση

Οι γίγαντες στην Παλαιά Διαθήκη || Ο λαός τού Αδάμ || Περί Αγγέλων και Γιγάντων Βιβλίο

Άγγελοι γαμπροί και γίγαντες

Τι ήταν οι υιοί Ελοχίμ και οι Νεφιλείμ; Και ποιες οι θυγατέρες Αδάμ;

Τών Νικολάου Μαυρομάγουλου και Γεωργίου Τσιμπιρίδη

Το θέμα που θα ασχοληθούμε, χάνεται στα βάθη τών χιλετηρίδων, στην αυγή τής ανθρώπινης ιστορίας. Για το λόγο αυτό, οι λιγοστές πληροφορίες που έχουμε για το θέμα, στη Γένεση κεφάλαιο 6/ς΄, και εδάφια 1 - 4, ωδήγησαν σε παρερμηνείες πολλών ερμηνευτών, στους προηγούμενους αιώνες ως σήμερα.

 

Σημείωση: Στην παρούσα μελέτη, προτιμήσαμε την έκδοση τών Ο΄ τής Αποστολικής Διακονίας τής Εκκλησίας τής Ελλάδος, (Αθήνα 1981), με επιστημονική επιμέλεια Prof. D. Dr. Alfred Rahlfs, την οποία θεωρήσαμε εγκυρότερη. Είναι δυνατόν σε άλλες εκδόσεις τών Ο΄ να παρατηρηθεί διαφορά σε κάποιο σημείο τών παρακάτω γενεαλογιών.

Τα εδάφια αυτά, λένε τα εξής, σύμφωνα με το Εβραϊκό κείμενο, και τη μετάφραση τών Εβδομήκοντα (Ο΄):

Ο΄: Γένεσις 6/ς΄ 1-4:

Εβραϊκό (Βάμβας): Γένεσις 6/ς΄ 1-4:

1. Και εγένετο ηνίκα ήρξαντο οι άνθρωποι πολλοί γίνεσθαι επί τής γης, και θυγατέρες εγεννήθησαν αυτοίς. 2. Ιδόντες δε οι υιοί τού Θεού τας θυγατέρας τών ανθρώπων ότι καλαί εισίν, έλαβον εαυτοίς γυναίκας από πασών, ων εξελέξαντο.

3. Και είπε Κύριος ο Θεός...

4. Οι δε γίγαντες ήσαν επί τής γης εν ταις ημέραις εκείναις. και μετ' εκείνο, ως αν εισεπορεύοντο οι υιοί τού Θεού προς τας θυγατέρας τών ανθρώπων, και εγεννώσαν εαυτοίς. Εκείνοι ήσαν οι γίγαντες οι απ' αιώνος, οι άνθρωποι οι ονομαστοί.

1. Και ότε ήρχισαν οι άνθρωποι να πληθύνωνται επί τού προσώπου τής γής, και θυγατέρες εγεννήθησαν εις αυτούς, 2. ιδόντες οι υιοί τού Θεού τας θυγατέρας τών ανθρώπων, ότι ήσαν ωραίαι, έλαβον εις εαυτούς γυναίκας εκ πασών όσας έκλεξαν.

3. Και είπε Κύριος...

4. Κατ' εκείνας τας ημέρας ήσαν οι γίγαντες επί τής γης, και έτι, ύστερον αφού οι υιοί τού Θεού εισήλθον εις τας θυγατέρας τών ανθρώπων, και αύται ετεκνοποίησαν εις αυτούς. Εκείνοι ήσαν οι δυνατοί, οι έκπαλαι άνδρες ονομαστοί.

(Για επιστροφή στο θέμα: "Οι γίγαντες στην Παλαιά Διαθήκη", κάντε κλικ ΕΔΩ.)

Τα παραπάνω εδάφια, έτυχαν πολλών διαφορετικών ερμηνειών στις περασμένες χιλιετίες. Τα βασικά προβλήματα που παρουσιάζονται, είναι τα εξής:

1. Ποιοί είναι οι "υιοί τού Θεού" που αναφέρεται ότι πήραν για γυναίκες τους τις θυγατέρες τών ανθρώπων; Ήταν άνθρωποι, ή κάτι άλλο; Και αν ήταν άνθρωποι, γιατί αντιδιαστέλλονται από τους "ανθρώπους";

2. Τι ήταν εκείνοι οι γίγαντες που αναφέρονται, και ποια η σχέση τους με τους "υιούς τού Θεού", και τις γυναίκες;

3. Πώς επιρέασαν τις συνθήκες ζωής τον καιρό εκείνο προ τού κατακλυσμού τού Νώε;

Οι απαντήσεις που δόθηκαν στα παραπάνω ερωτήματα, ήταν ποικίλες. Κάποιοι μάλιστα υποστήριξαν είτε ότι οι γίγαντες ήταν μυθικά πρόσωπα, είτε ότι δεν ήταν γήινοι, είτε ότι ήταν διασταύρωση ανθρώπων και αγγέλων, είτε ότι ήταν πλάσματα που ζούσαν πριν από τους ανθρώπους στη γη. Στη συνέχεια,θα αναφέρουμε περιληπτικά τις τρεις σπουδαιότερες ερμηνείες με τα προβλήματα που παρουσιάζουν, και τέλος, θα προταθεί η πιο σοβαρή (κατά την άποψη τού γράφοντος) ερμηνεία από τις τρεις, που τίθεται στη διάθεση τών αδελφών μας για επιπλέον έρευνα και προβληματισμό.

 

1. Οι τρεις ερμηνείες τού χωρίου

1. Οι "υιοί τού Θεού" ήταν άγγελοι, που επιθύμησαν τις γυναίκες τών ανθρώπων, πήραν σάρκα, τις παντρεύτηκαν, και τεκνοποίησαν μαζί τους. Το αποτέλεσμα αυτής τής ένωσης, ήταν ότι τα παιδιά τους βγήκαν γίγαντες, που όμως ήταν διεστραμμένοι, και ωδήγησαν στην ηθική κατάπτωση τού τότε κόσμου, με αποτέλεσμα την κάθαρση από το Θεό, με τον κατακλυσμό τού Νώε.

2. Οι "υιοί τού Θεού" ήταν άνθρωποι, οι ευσεβείς απόγονοι τού Σηθ που συνέχιζαν την αληθινή λατρεία τού Θεού, και γι' αυτό ονομάζονται έτσι. Αυτοί, εξ' αιτίας τής επιθυμίας τους για τις όμορφες θυγατέρες τής γενιάς τού Κάιν, παρασύρθηκαν, και βυθίστηκαν στην κακία.

3. Η φράση "υιοί τού Θεού", είναι κακή μετάφραση από το Εβραϊκό κείμενο. Στην πραγματικότητα πρόκειται για τους απογόνους τού Κάιν, που ήρθαν σε επιμιξία με τις γυναίκες τής φυλής τού Αδάμ, με αποτέλεσμα την επιδείνωση τής ηθικής κατάστασης τού κόσμου.

Και οι τρεις εκδοχές, παρουσιάζουν τα δικά τους προβλήματα. Ας αρχίσουμε από την πρώτη:

 

2. Η Ερμηνεία τών αγγέλων

Σε πολλά σημεία τής Αγίας Γραφής στο Εβραϊκό κείμενο, οι άγγελοι ονομάζονται "υιοί τού Θεού", όπως στον Ιώβ 38/λη΄ 7. Έτσι πολλοί υπέθεσαν, ότι μιλάει για αγγέλους. Κάποιες σύγχρονες αιρέσεις μάλιστα, χρησιμοποιούν αυτά τα χωρία τής Γενέσεως, για να εξηγήσουν το πώς οι άγγελοι έγιναν δαίμονες. Αντιθέτως, η Χριστιανική παράδοση διδάσκει ότι οι δαίμονες υπήρχαν πολύ πριν από τον καιρό τού Νώε. Αυτός είναι και ο λόγος που ασχοληθήκαμε με αυτή τη μελέτη, που κατά τα άλλα είναι άνευ σοβαρής σημασίας.

Αν οι υιοί τού Θεού ήταν άγγελοι, θα υπήρχε αντίφαση με τα λόγια τού Κυρίου Ιησού Χριστού, που είπε ότι: "Αυτοί που θα αναστηθούν, δεν παντρεύονται, επειδή είναι όπως οι άγγελοι στον ουρανό, και είναι γιοί τού Θεού, όντες γιοί τής αναστάσεως". (Ματθαίος 22/κβ΄ 30. Μάρκος 12/ιβ΄ 25. Λουκάς 20/κ΄ 35,36). Σε αυτά τα χωρία, είναι σαφές, όχι μόνο ότι η φράση "γιοί τού Θεού" δεν χρησιμοποιείται μόνο σε αγγέλους, αλλά και ότι οι άγγελοι δεν παντρεύονται! Βεβαίως, είναι γνωστό ότι ακόμα και σήμερα οι δαίμονες έχουν συχνές σεξουαλικές επαφές με ανθρώπους, όμως δεν τεκνοποιούν! Σε μια τέτοια ένωση, θα ήταν προβληματικό να δώσει ο Θεός (ως δοτήρας τής ζωής), τη συνέργειά του για τη δημιουργία απογόνων, όταν είναι σαφές στην Αγία Γραφή, ότι ο ίδιος αντιτίθεται σε τέτοιες αφύσικες ενώσεις. (Λευιτικό 19/ιθ΄ 19. 20/κ΄ 15).

Αν και την άποψη πως επρόκειτο για αγγέλους την υπεστήριξαν κατά καιρούς άνθρωποι όπως ο Κύριλος Αλεξανδρείας, ο Κυπριανός και ο Λακτάντιος, άλλοι πατέρες που ασχολήθηκαν με το θέμα όπως ο Χρυσόστομος και η πλειονότητα τών μεταγενεστέρων, απορρίπτουν κατηγορηματικά μια τέτοια άποψη.

Εδάφια τής Αγίας Γραφής που χρησιμοποιούνται ως απόδειξη ότι πρόκειται περί αγγέλων, δεν αποδεικνύουν τίποτα:

Α΄ Πέτρου 3/γ΄ 16: "Εν ώ (πνεύματι), και τοις εν φυλακή πνεύμασι πορευθείς εκήρυξεν, (ο Ιησούς) απειθήσασίν ποτε... εν ημέραις Νώε..." Το εδάφιο αυτό, δεν λέει τίποτα περί αγγέλων, αλλά μιλάει για τα πνεύματα τών νεκρών αμαρτησάντων ανθρώπων τού κατακλυσμού, όπως αναφέρεται καθαρότερα λίγο μετά, στο Α΄ Πέτρου 4/δ΄ 6: "εις τούτο γαρ και νεκροίς ευηγγελίσθει..."

Β΄ Πέτρου 2/β΄ 4 - 6: "Ει γαρ ο Θεός αγγέλων αμαρτησάντων ουκ εφείσατο αλλά σειράς ζόφου ταρταρώσας παρέδωκεν εις κρίσιν τετηρημένους, και αρχαίου κόσμου ουκ εφείσατο αλλά όγδοον Νώε ...εφύλαξεν κατακλυσμόν κόσμω ασεβών επάξας... και πόλεις Σοδόμων..." Ούτε αυτό το εδάφιο λέει ότι οι άγγελοι ήταν αυτοί που πήραν γυναίκες από τους ανθρώπους. Απλώς, τους αναφέρει ως παράδειγμα κρίσεως τού Θεού, παράλληλα με τους ανθρώπους τού κατακλυσμού, και τών Σοδόμων. Κατά τον ίδιο τρόπο, ο Ιούδας στα εδάφια 6 και 7, αναφέρει τους αμαρτήσαντες αγγέλους, μαζί με τους Σοδομίτες και τους αμαρτήσαντες Εβραίους, ως παραδείγματα κρίσεως. Πουθενά όμως δεν τους ταυτίζει με τους "υιούς τού Θεού" τής Γένεσης, που παντρεύτηκαν τις γυναίκες τών ανθρώπων: "αγγέλους τε τους μη τηρήσαντας την εαυτών αρχήν αλλά απολιπόντας το ίδιον οικητήριον εις κρίσιν μεγάλης ημέρας δεσμοίς αϊδίοις υπό ζόφον τετήρηκεν, ως Σόδομα..."

 

3. Η Ερμηνεία τής δικαίας γενιάς

Η δεύτερη άποψη, πάσχει και αυτή από άλυτα προβλήματα, όπως:

α. Αν η γενιά τού Σηθ ήταν δίκαια, γιατί παρασύρθηκαν τόσο εύκολα;

β. Τι σχέση είχαν με τους γίγαντες;

Και κυρίως: γ. Εφ' όσον κι αυτοί ήταν άνθρωποι, γιατί διαφοροποιούνται από τους "ανθρώπους";

Οι απαντήσεις που έχουν δοθεί σε αυτά τα ερωτήματα, απέχουν πολύ από το να είναι ικανοποιητικές. Κατά την άποψη τού γράφοντος, η τρίτη θέση είναι η σοβαρότερη, καθώς δίνει απαντήσεις σε όλα τα προβλήματα.

 

4. Η καθ' ημάς σωστή ερμηνεία

Κατ' αυτήν, αντί για τη φράση: "υιοί τού Θεού", έπρεπε να υπάρχει η φράση: "οι γιοί τών δυναστευόντων". (Εβραϊκά: "μπενέ (α)ελοϊμ"). Πράγματι, η λέξη "ελοϊμ", εκτός από "θεοί", (πληθυντικός μεγαλειότητος τής λέξης "έλ" = "Θεός"), σημαίνει και "δυνάστες" ή "ισχυροί". Έτσι, αντί για τους "γιους τού Θεού", έχουμε τους "γιους τών δυναστευόντων", ή τους "γιούς τών ισχυρών", που παντρεύτηκαν τις "θυγατέρες τών ανθρώπων".

Ένα δεύτερο μεταφραστικό θέμα, είναι η λέξη: "άνθρωποι". Στα Εβραϊκά, η λέξη: "άνθρωπος", είναι "αδάμ". Και επειδή το όνομα τού προπάτορα χρησιμοποιείται ως όνομα τών απογόνων, οι απόγονοι τού Αδάμ, ονομάστηκαν "Αδάμ", κατά τον ίδιο τρόπο που οι απόγονοι τού "Ισραήλ" (ή Ιακώβ), ονομάστηκαν "Ισραήλ". Δεν έχουμε λοιπόν αντίθεση μεταξύ "ανθρώπων" και "γιών τών ισχυρών", αλλά αντίθεση μεταξύ τής φυλής "Αδάμ", και τών "γιών τών ισχυρών". Έτσι, οι "θυγατέρες τών ανθρώπων" θα έπρεπε να μεταφραστούν "θυγατέρες Αδάμ". (Εβραϊκά: "μπενόθ (α)αδάμ").

Μα τότε, αν δεν ήταν από τη φυλή τού Αδάμ οι "γιοί τών ισχυρών", τι ήταν;

Αυτοί, ίσως ανήκαν στη φυλή τού Κάιν! Στα αμέσως προηγούμενα δύο κεφάλαια στο 4/δ΄ και στο 5/ε΄, η Γένεσις μιλάει για δύο διαφορετικές γενεαλογίες: Για τη γενιά τού Κάιν, (4/δ΄ 17 - 24), και για τη "γενεαλογία τού ανθρώπου" ή πιο σωστά, τη "γενεαλογία τού Αδάμ". (Γένεσις 5/ε΄ 1 - 32). Αν και ο Κάιν ήταν γιός τού Αδάμ, μετά το φόνο τού Άβελ, έφυγε, και δημιούργησε μία δική του γενιά, που ζούσε μακρυά, και χωριστά από τού πατέρα του Αδάμ. (Γένεσις 4/δ΄ 16). Εκεί, η φυλή τού Κάιν προόδευσε στην τεχνολογία ταχύτερα από τη φυλή τού Αδάμ. (Γένεσις 4/δ΄ 21,22). Έτσι, οι απόγονοι αυτής τής φυλής, ίσως ονομάστηκαν "γιοί τών ισχυρών" από τους απογόνους "Αδάμ", οι οποίοι κρατούσαν ακόμα την πίστη τού προπάτορά τους Αδάμ. Όταν όμως οι "γιοί τών ισχυρών" πήραν για γυναίκες τους τις γυναίκες τής φυλής Αδάμ, οι δύο αυτές φυλές ήρθαν σε επιμιξία, και παρέσυραν την φυλή Αδάμ από το δρόμο τού Θεού, εκτός από το Νώε. Ίσως τα παιδιά αυτής τής ένωσης να αναφέρονται ως: "γίγαντες", (Εβραϊκά: "νεφιλείμ"). Η λέξη αυτή, βγαίνει από το "ναφάλ", ("πέφτω", ή "είμαι θαυμαστός, είμαι γίγαντας"). Η λέξη "γίγαντες", θα μπορούσε να σημαίνει, κάποιον με μεγάλο μέγεθος, όπως ο βασιλιάς τής Βασάν Ωγ, ή ο Γαθίτης Γολιάθ. (Δευτερονόμιο 3/γ΄ 11, Α΄ Σαμουήλ 17/ιζ΄ 4). Θα μπορούσε όμως να σημαίνει αυτόν που έχει φήμη, ή αυτόν που είναι σπουδαίος, όπως αναφέρεται γίγας ο Νεβρώδ, στη Γένεση 10/ι΄ 8,9 κατά το κείμενο τών Ο΄. Στο σημείο όμως αυτό, χρησιμοποιείται για το γίγας, άλλη λέξη, η "γιβόρ". Τα παιδιά αυτής τής ένωσης, θα μπορούσαν ως μιγάδες να είναι ευμεγέθεις, ως μία νέα "διασταύρωση" ανθρώπων. Θα μπορούσαν επίσης να είναι ισχυροί και σπουδαίοι, έχοντας φίλους και εξουσία και στις δύο φυλές τών γονιών τους, κατέχοντας επίσης και την τεχνολογία τής φυλής τού Κάιν. Το πιθανότερο όμως, είναι ότι οι γίγαντες που αναφέρονται, δεν έχουν άμεση σχέση με τους "γιούς Ελοχίμ", αλλά απλώς παρεμβάλλεται η πληροφορία ότι η φυλή αυτή, συνέχισε να υπάρχει και μετά την επιμιξία των δύο φυλών.

 

Για περισσότερα στοιχεία δες το ψηφιακό βιβλίο του Γεωργίου Τσιμπιρίδη: "Περί Αγγέλων και Γιγάντων".

Δημιουργία αρχείου: 24-11-1998.

Τελευταία ενημέρωση: 12-10-2011.